Vraag van de week: Wat is het verschil tussen neven- en herbestemming?
In 2012 schreven de Vlaamse bisschoppen '13 richtlijnen voor het gebruik van parochiekerken'. Hierin geven ze richting aan de toekomstige invulling van de parochiekerk. Wanneer je spreekt over de toekomst van kerken, zijn er verschillende gebruiksmogelijkheden. De bisschoppen legden daarom enkele definities vast.
Van nevengebruik tot herbestemmen: de definities
Valorisatie
Wil je naast liturgie en bezinning de kerk ook openstellen voor andere initiatieven? Dan spreek je over valorisatie. Dit gaat over activiteiten die het kerkgebouw in al zijn aspecten kunnen versterken en bevorderen (religieuze en culturele, historische en kunsthistorische, architecturale en landschappelijke aspecten). Denk maar aan kunsthistorische rondleidingen, concerten, voordrachten, conferenties of tijdelijke tentoonstellingen.
Medegebruik
Wanneer je het kerkgebouw openstelt voor religieuze activiteiten van andere katholieke of christelijke geloofsgemeenschappen, spreek je over medegebruik.
Databank herbestemming kerken
Op zoek naar inspiratie voor je eigen kerkgebouw? We verzamelden meer dan honderd voorbeelden in onze databank. Ontdek talloze voorbeelden van herbestemming, nevenbestemming, gedeeld gebruik of valorisatie van religieuze gebouwen.
Nevenbestemming: multifunctioneel gebruik en gedeeld gebruik
Wanneer er nog religieuze activiteiten doorgaan in de parochiekerk, maar te groot is voor de plaatselijke geloofsgemeenschap, kan je een nevenbestemming overwegen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een multifunctioneel gebruik en een gedeeld gebruik.
- Multifunctioneel gebruik is een nevenbestemming in de 'tijd'. Wanneer er geen religieuze activiteiten in de kerk plaatsvinden, kan het gebouw gebruikt worden door andere organisaties. Zo kan de plaatselijke fanfare er komen repeteren. Of kan de plaatselijke school de ruimte als extra klaslokaal gebruiken.
- Gedeeld gebruik is een nevenbestemming in de 'ruimte'. In het kerkgebouw worden architecturale aanpassingen gedaan. Er ontstaat een kleinere liturgische ruimte, met daarnaast ruimte voor één of meerdere lokalen voor een andere permanente invulling.
Herbestemming
Wanneer een parochiekerk niet meer voor religieuze activiteiten in aanmerking komt, kan zij definitief aan de eredienst onttrokken worden. Het kerkgebouw krijgt een nieuwe functie. We spreken dan over herbestemming. Daarvoor moet de voorgeschreven kerkrechtelijke procedure gevolgd worden.
Andere interessante blogartikels
Terugblik op de studienamiddag recyclage van architectuurstijlen en religieuze collectiestukken
Wat krijg je wanneer je een studienamiddag rond recyclage organiseert in Gent met deelnemers uit zowel de vrijwillige als professionele erfgoedsector?
2025 stond in teken van de orthodoxe eredienst
Het einde van 2025 betekent bij PARCUM ook het einde van ons orthodox focusjaar. Sinds 2024 zetten we elk jaar één eredienst extra in de kijker. In 2024 waren de anglicanen aan zet, deze keer doken we in de wereld van de orthodoxie. Maar… wat is zo’n focusjaar eigenlijk?
PARCUM inventariseert allereerste gurdwara in België
In december trokken collega’s Bert en Freya naar de gurdwara in Gent. Niet zomaar een bezoek, maar een bijzondere primeur. Voor het eerst in België werd een gurdwara geïnventariseerd.