Inventariseren
Een inventaris is een goed gedocumenteerd overzicht van de erfgoedobjecten van een organisatie of gemeenschap.
Een inventaris is een goed gedocumenteerd overzicht van de erfgoedobjecten van een organisatie of gemeenschap. Het schept een duidelijk beeld van de volledige erfgoedcollectie en vormt zo de basis voor een erfgoedanalyse.
Volgens het Eredienstendecreet (decreet betreffende de materiële organisatie en werking van de erkende erediensten) zijn alle erkende erediensten, katholieken, protestanten, anglicanen, orthodoxen, joden en moslims, verplicht om een inventaris bij te houden via hun bestuursorganen, comités of raden.
Daarnaast is een inventaris onmisbaar voor een goed beheer. Zo kunnen bewegingen in de collectie snel en eenvoudig aangeduid worden per object.
- Wil je een tentoonstelling maken met stukken uit je collectie?
- Wil je een stuk tijdelijk in bruikleen geven?
- Gaat een object in restauratie?
In al deze gevallen moet je op je inventaris kunnen terugvallen. Ook voor het afsluiten van verzekeringen en het opmaken van een calamiteitenplan vormt een inventaris een kwaliteitsvol basisdocument. Op het vlak van behoud biedt een inventaris dan weer een gelegenheid om beschadigingen vast te stellen. Vervolgens kunnen juiste maatregelen getroffen worden en kan een onderbouwd beheersplan opgesteld worden. Tot slot draagt een inventaris bij aan de zichtbaarheid van een collectie en vormt ze daarmee een vertrekpunt voor publieksontsluiting (= zichtbaar maken voor publiek).
Welke gegevens bevat een inventaris?
Een inventaris maak je op door ter plaatse alle objecten nauwgezet te bekijken, gegevens te noteren en te fotograferen.
De inventaris omvat minstens de volgende gegevens: objectnaam, foto’s, aantal exemplaren, standplaats/locatie, afmetingen, merktekens en signaturen (+foto’s), toestand (eventuele omschrijving schadebeelden), eventueel materiaal/technieken, eventueel lokale beschikbare informatie (datering, vervaardiger, herkomst/objectgeschiedenis).
Inventaris registreren of raadplegen
De gedocumenteerde data worden bij voorkeur opgeslagen in een digitale erfgoeddatabank. Dit maakt de gegevens makkelijk doorzoekbaar en laat toe om verbanden tussen objecten te leggen. Bovendien garandeert een digitale registratie een duurzame en veilige opslag van de gegevens.
Voor het raadplegen of registreren van inventarissen van parochiekerken, kan je contact opnemen met erfgoeddatabanken@vlaanderen.be.
Andere religieuze collecties (bv. van kloosters en abdijen, synagogen, moskeeën, gurdwaras, tempels ...) registreren en beheren wij in de erfgoeddatabank van PARCUM. Beheer je een collectie die in onze databank geregistreerd is of wil je een collectie invoeren? Aarzel niet om ons te contacteren.
Waarmee kan PARCUM helpen?
Wie een inventaris van een collectie wil opstellen, kan gebruik maken van de handleidingen van PARCUM. De handleidingen voor het inventariseren van Rooms-katholieke en protestantse kerken vind je hier. De handleidingen voor orthodoxe kerken en gurdwara's zijn volop in de maak en zullen tegen het einde van 2026 beschikbaar zijn.
Let op: de handleidingen bevatten geen werkwijze voor archieven, bibliotheek- of documentatiecollecties.
Daarvoor kan je terecht bij gespecialiseerde partners, die je op deze pagina kan terugvinden. Voorbeeldfiches voor inventarisatie kan je hier downloaden.
Beschik je al over een inventaris van je collectie, maar wil je deze graag analyseren en waarderen? Neem dan zeker een kijkje op de onderstaande pagina’s.
Erfgoedanalyse
Waarderen
Daarnaast biedt PARCUM vormingen aan die je wegwijs maken in het opstellen van een inventaris. Je kan de vormingskalender raadplegen voor geplande vormingen of zelf een aanvraag indienen.
Verder verwijzen we graag door naar de erfgoedcellen voor bijstand en begeleiding bij het maken van een inventaris. Een overzicht van hun werkingsgebieden vind je hier.