Collectie
Bij PARCUM verwijst een collectie naar het geheel van religieus erfgoed van één locatie. De betekenis ligt in de samenhang tussen objecten, gebouw en praktijken. Samen vertellen ze het volledige verhaal over onder andere de geschiedenis en de erfgoedgemeenschap.
Bij PARCUM wordt onder collectie het geheel van religieus erfgoedobjecten van een bepaalde locatie verstaan. Het kan gaan om grote en kleine kunst- en gebruiksvoorwerpen zoals altaren, iconen en doopvonten uit christelijke kerken; tefillins en menora’s uit synagoges; sajadahs uit moskeeën; kirpans en Chaur Sahib uit Gurdwara’s; mala’s en klankschalen uit boeddhistische tempels... evenals religieus textiel, meubilair, schilderijen en ander betekenisvol erfgoed.
Het gaat dus vaak om roerende (= vervoerbare) objecten, maar zeker ook om het geheel van de inrichting en vaste onderdelen aan het gebouw.
Archieven en bibliotheken maken eveneens deel uit van een collectie, maar worden omwille van hun specifieke aard en beheer behandeld door gespecialiseerde partners.
Een collectie is meer dan een verzameling van losse objecten. Haar betekenis ligt vooral in de onderlinge samenhang en context. Objecten staan niet op zichzelf, maar zijn onlosmakelijk verbonden met het gebouw waarin ze gebruikt of bewaard werden en met de praktijken waarin ze functioneerden. Samen vormen de objecten een betekenisvol geheel dat verhalen kan vertellen over historische gebeurtenissen en praktijken, maar ook over het sociale weefsel en de persoonlijke levens van mensen. Collecties vormen daarmee krachtige dragers van kennis en herinneringen en bieden bijgevolg aanknopingspunten voor onder andere onderzoek, educatie en het openstellen naar een breed publiek.
Om een collectie en haar verhalen veilig te stellen voor toekomstige generaties, zijn een goed beheer en behoud onmisbaar. Zonder gerichte zorg dreigen objecten immers verloren te gaan, hun context te verliezen, beschadigd te raken of onzichtbaar te worden. Om dat te vermijden biedt PARCUM de nodige handvaten. Blader daarvoor zeker verder in onze website en kennis- en inspiratiedatabank. Onderstaande pagina’s kunnen alvast eerste aanknopingspunten zijn.
Erfgoedanalyse
Inventariseren
Waarderen
Vervolgtrajecten
Topstukken en cultuurgoederen
Taxatie
Archief, bibliotheken en documentair erfgoed
Wat is het verschil tussen privaat- en publiekrechtelijke collecties?
In het kader van het beheer is het belangrijk om het onderscheid te maken tussen publiekrechtelijke en privaatrechtelijke collecties. Publiekrechtelijke collecties worden beheerd door de overheid of een openbaar bestuur en moeten aan striktere regels en eisen voldoen. Dit zijn bijvoorbeeld parochiekerken die gebruikt worden voor de christelijke eredienst en beheerd worden door het kerkbestuur, maar ook synagogen, moskeeën of tempels die op publiek domein staan of erkend zijn en waarvoor onderhoudssubsidies bestaan.
Privaatrechtelijke collecties daarentegen zijn in handen van privaatrechtelijke rechtspersonen of natuurlijke personen, zoals private organisaties, verenigingen, bedrijven of universiteiten. Hun eigendom is privé, wat meer autonomie in beheer en beslissingen met zich meebrengt. Voorbeelden hiervan zijn kloosters en abdijen, maar ook privécollecties van joodse gemeenschappen, moskeebesturen, sikh-tempels of boeddhistische centra.