Registreren
Het registeren van immaterieel erfgoed houdt in dat je de praktijk expliciet kenbaar wil maken door het op een formeel overzicht of lijst te plaatsen (bv. collectiebeheersysteem, Platform Immaterieel Erfgoed). Zo wordt het zichtbaar voor het brede publiek.
Registreren betekent ook dat je beschrijft wat het immaterieel erfgoed precies is. Je vertelt hoe de praktijk leeft, wie er allemaal bij betrokken is, wat de betekenissen ervan zijn, waarom de praktijk waardevol is en wat de band is met een specifieke plek.
Een praktijk als immaterieel erfgoed beschrijven doe je nooit helemaal alleen. Immaterieel erfgoed wordt altijd beleefd en gedeeld met andere mensen. In de meest ideale situatie beschrijf je die praktijk dan ook samen. Soms houdt dus één persoon de pen vast, maar nooit zonder na te gaan of de tekst volledig is en of de betrokkenen er mee achter staan en iedereen akkoord is.
Waarom registreren?
Er zijn meerdere redenen waarom registreren interessant kan zijn. Voor erfgoedbeoefenaars zorgt het bijvoorbeeld voor zichtbaarheid, herkenning en erkenning. Het geeft sommigen het gevoel mee te tellen en ergens bij te horen. Men kan gelijkgestemden vinden en krijgt misschien zelfs het gevoel van lidmaatschap. Voorkomen op een officieel overzicht geeft fierheid. Door die zichtbaarheid kan men ook nieuwe mensen enthousiasmeren voor de eigen praktijken. Bij momenten is registreren een manier om publiek en beleidsmakers te sensibiliseren, zeker wanneer men meent dat (een deel van) de eigen praktijk bedreigd wordt.
Maar mogelijk zijn er ook groepen, gemeenschappen en individu’s die liever niet registreren. De zichtbaarheid die voor sommigen een meerwaarde is, voelt voor anderen als een bedreiging. Zo kan een aspect of onderdeel van een immaterieel-erfgoedpraktijk gecontesteerd zijn in de bredere maatschappij. Iets wat vroeger perfect aanvaardbaar was, krijgt vandaag misschien kritiek. Niet alleen immaterieel erfgoed is dynamisch, de maatschappij errond is dat ook. Een exit-scenario om praktijken terug uit een overzicht te halen, is iets om over na te denken.
Hoe registreren?
Registreren van immaterieel erfgoed gebeurt in Vlaanderen voornamelijk op het Platform Immaterieel Erfgoed via de website immaterieelerfgoed.be, waar je een account aanmaakt om je immaterieel erfgoedpraktijk in te dienen via een formulier. Je kan een account aanvragen via deze link.
Het proces omvat het beschrijven van de praktijk en de erfgoedgemeenschap en vereist dat de praktijk zich afspeelt in Vlaanderen of Brussel. Meer info over registreren op het Platform Immaterieel Erfgoed vind je hier.
PARCUM begeleidde verschillende immaterieel erfgoedpraktijken bij de registratie op het Platform Immaterieel Erfgoed. Voorbeelden zijn het Loofhuttenfeest in de joodse gemeenschap in Oostende, Bhajans zingen in het hindoeïsme of het Getijdengebed in de Abdij Onze Lieve Vrouw van Nazareth.