THE CHAPEL: ontmoetingsplek voor sport en welzijn
De kapel van het voormalige Militair Hospitaal in Antwerpen kreeg een nieuwe invulling als ontmoetingsplek voor fitness, reformer-pilates en wellness. De ingrepen vertrekken vanuit het behoud van de erfgoedwaarden, met aandacht voor de leesbaarheid van de historische lagen.
2018 Antwerpen
Militaire hospitaal en The Jane
De herbestemde kapel maakt deel uit van de site van het voormalige Militair Hospitaal in Antwerpen. Dit hospitaal, ontworpen door luitenant-kolonel Henri Waffelaert, werd gebouwd tussen 1899 en 1907 en kenmerkt zich door een eclectische architectuur met invloeden uit de neo-Vlaamse renaissance, neobarok en neoclassicisme.
Het autonoom gemeentebedrijf AG Vespa nam het initiatief om de site te herontwikkelen via een publiek-private samenwerking. Onder leiding van Stéphane Beel en Lieven Achtergael, in samenwerking met 360 architecten en Collectief Noord Architecten, werd het geheel tussen 2004 en 2014 omgevormd tot het woonpark 't Groen Kwartier.
De kapel werd, na een periode van leegstand en ontdaan van het meubilair, herbestemd als restaurant The Jane, waarbij onder meer glasramen naar ontwerp van Job Smeets werden toegevoegd. Na het vertrek van het restaurant in maart 2025 ging eigenaar Triginta op zoek naar een nieuwe invulling. Die werd gevonden in Rite Studios, dat in januari 2026 de kapel opende als een plek voor fitness, wellness en reformer-pilates. De herinrichting gebeurde onder regie van Rite Studios, in samenwerking met BVDL Architecten.
Zichtbare gelaagdheid van gebruiksfasen
Subtiele verwijzingen naar het religieuze verleden blijven aanwezig, niet alleen in de architectuur, maar ook in de beleving. De kapel blijft een plaats van samenkomst, waar vandaag beweging, ontspanning en welzijn centraal staan. Ook de keuze voor reformer-pilates draagt symboliek in zich: deze trainingsvorm ontstond tijdens de Eerste Wereldoorlog als revalidatiemethode voor gewonde soldaten.
Daarnaast blijven sporen van de periode als restaurant zichtbaar. De glasramen, ontworpen voor The Jane, tonen afbeeldingen van eten en drinken, verweven met religieuze elementen. Ook in de inrichting zijn verwijzingen aanwezig; de ijsbaden bevinden zich op de plek van de voormalige afwaszone.
Interieur en hedendaagse ingrepen
De herbestemming respecteert en versterkt de aanwezige erfgoedelementen door zorgvuldig geplaatste verlichting. Op het gelijkvloers werden de akoestische platen tegen de wand vernieuwd. De authentieke mozaïekvloer bleef behouden en wordt beschermd door losliggende sportvloeren.
De voormalige orgeltribune is ingericht als cardio- en HYROX-ruimte, met een verlaagd akoestisch plafond. De ruimtelijke relatie met het schip blijft behouden, met zicht op de zilverkleurige ringen die de vorm van het tongewelf volgen.
Bronnen:
- Gesprek met Rite Studios – 04/2026
- Inventaris: Militair Hospitaal en Arsenaal | Inventaris Onroerend Erfgoed
Andere herbestemde kerken
Heilig Hartbrouwerij
De Heilig Hartkerk te Kwatrecht (Wetteren) kreeg de unieke bestemming tot micro-brouwerij. Bezoekers kunnen er alles te weten komen over brouwprocessen of kunnen er een drankje degusteren. De voormalige kerk wordt eveneens ingezet als evenementenlocatie.
Sinaai - Het Bint
Een kerk en een kantoorruimte in één, dat is de voormalige Sint-Franciscuskerk. Vzw het Bint (nu deel van Fiola vzw) maakt zelfstandig wonen voor mensen met een beperking mogelijk.
Concertruimte Jezuïetenkerk.be en Cultuurcampus Lier
Deze voormalige Jezuïetenkerk werd omgebouwd tot volwaardige concertruimte. Koren, orkesten en dansgroepen palmen er het podium in.