Kerkbibliotheek Sint-Martinus

De Sint-Martinuskerk in Tielt-Winge werd in maart 2025 als openbare bibliotheek geopend. Naast haar functie als bibliotheek worden er ook orgellessen, concerten, lezingen en workshops georganiseerd, en wil de gemeente het openstellen als een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.

Oude naam

Sint-Martinus

Locatie

Optielt 3a
3390 Tielt-Winge

Routebeschrijving

Functie

Cultuur

Type bestemming

Herbestemming

Beschermingsstatuut

Monument, Dorpsgezicht

Parochiekerk

Voormalig

Aanleiding

De voormalige bibliotheek was gevestigd in een oud jongensschoolgebouw. Aangezien de middelbare school De MET van Tielt-Winge wilde uitbreiden en de gemeente haar patrimonium wilde inkrimpen, werd besloten dit gebouw aan de school te verkopen. De gemeente verwierf het eigendom van de Sint-Martinuskerk via een ruil van gebouwen met de pastorale zone Sint-Donatus. De gemeente is verantwoordelijk voor het behoud en het beheer van het gebouw en voor de nieuwe bestemming ervan.

Begin 2024 begon de gemeente op zoek te gaan naar een nieuwe locatie voor de bibliotheek. De kerkbibliotheek opende in maart 2025 haar deuren. De ruimte die nu beschikbaar is, is kleiner dan op de vorige locatie, dus werd besloten om een deel van de collectie in een magazijn op te slaan.

In het kader van het LEADER-programma voor plattelandsontwikkeling voor de regio Hageland werd een subsidie van 45.000 euro toegekend om het project te financieren. De totale kosten van de renovatiewerkzaamheden werden geraamd op 75.000 euro. De resterende 30.000 euro werd gefinancierd door de gemeente.

Flexibel inzetbare bibliotheekruimte

Het orgel wordt gebruikt voor orgellessen van de academie Regio Tienen en voor occasionele concerten. De bibliotheek organiseert ook lezingen en workshops.

De inrichting werd flexibel opgevat. Drie boekenkasten staan op wieltjes en kunnen worden verplaatst om ruimte te maken voor activiteiten. Zo kan er bijvoorbeeld een grotere open ruimte worden gecreëerd voor concerten of andere evenementen. Hiervoor worden stoelen vanuit een andere locatie aangevoerd.

Ingrepen

De kerk werd in 1999 gerestaureerd. Om de ruimte geschikt te maken voor gebruik als bibliotheek, werden ingrepen uitgevoerd: verlichting, elektriciteit, internetverbinding en verwarming. In een zijkamer van de kerk werden sanitaire voorzieningen geïnstalleerd. Gezien de aard van de werkzaamheden werd er geen architect aangesteld; de gemeente coördineerde de verschillende aannemers zelf. Aangezien de kerk beschermd erfgoed is, werkte de gemeente bij de verbouwingen nauw samen met het Agentschap Onroerend Erfgoed.

De cultuurgoederen, waaronder biechtstoelen en koorbanken, mogen niet voor bibliotheekdoeleinden worden gebruikt en zijn daarom afgezet met een lint. Objecten die de kerk mochten verlaten zijn opgeslagen in een opslagruimte van de kerkfabriek.

Het herbestemmingsproces vereist samenwerking tussen diverse externe partijen, maar ook intern met de dienst patrimonium voor beheer en technische diensten, de afdeling vrije tijd en de IT-dienst. De gemeente geeft als tip dat het interessant kan zijn om één aanspreekpunt aan te stellen, zodat het voor de verschillende partners duidelijk is tot wie zij zich moeten wenden. Ook geven zij aan dat een actuele plattegrond van de kerk, inclusief afmetingen, nuttig is tijdens de voorbereidingsfase.

Kerkhof en omgeving

Op de omliggende begraafplaats worden geen nieuwe graven meer aangelegd. Bezoekers die de graven komen bezoeken en onderhouden, lopen soms even de bibliotheek binnen voor een praatje. Om de toegankelijkheid te verbeteren, is er een nieuwe leuning aan de trap aangebracht, is het pad heraangelegd en is er een bank geplaatst.

Vanwege het heuvelachtige landschap liggen de parkeerplaatsen iets lager, en is er een parkeerplaats voor mensen met beperkte mobiliteit op hetzelfde niveau als de ingang. Het pad en de ingang van het gebouw zijn rolstoeltoegankelijk. Voor de trede naar het koor plaatst een bibliotheekmedewerker een draagbare oprijplaat.

De buurt is tevreden met de herbestemming van het gebouw. De bibliotheek zorgt voor meer levendigheid in de buurt en draagt bij aan de sociale controle.