Maak kennis met Sietse en Eva

Wat is jullie takenpakket binnen PARCUM? 

We werken rond de ontsluiting van religieus erfgoed. Dat betekent dat we samen met lokale gemeenschappen nadenken over hoe we een kerk, de collectie en de verhalen en tradities errond zichtbaar en toegankelijk kunnen maken voor verschillende doelgroepen. Dat is vandaag extra relevant, omdat steeds meer kerken vaker gesloten blijven en dat erfgoed daardoor minder zichtbaar en minder gekend wordt.

Daarom doen we inhoudelijk onderzoek, organiseren we participatiemomenten en denken we na over mogelijke openstellingsvormen op maat van de kerk en gemeenschap. Dat mondt uit in het realiseren van publieksgerichte projecten die opnieuw verbinding brengen tussen dat erfgoed en het publiek.

Wat hopen jullie binnen jullie functie te bereiken? 

We hopen binnen onze functie bij te dragen aan een grotere toegankelijkheid van religieus erfgoed, zeker voor mensen die daar niet vanzelfsprekend mee in contact komen. Als we erin slagen om de relevantie en gelaagdheid van dat erfgoed op een hedendaagse manier zichtbaar te maken, dan zetten we volgens ons een belangrijke stap.

Eva, wat betekent religieus erfgoed voor jou? 

Veel van wat we vandaag kennen of vanzelfsprekend vinden, is geworteld in een religieus verleden. Het teruggaan naar die oorsprong en het bovenhalen van die verhalen vind ik erg boeiend. Daarnaast is er ook de sfeer die religieuze plekken uitstralen: ruimte, licht, materialiteit, schaal en symboliek zorgen voor een zekere verstilling. Die beleving ervaar ik als universeel en waardevol en ze blijft veel mensen aanspreken, ook los van religie.

Sietse, wat prikkelt jou het meeste aan religieus erfgoed en aan je functie? 

Wat mij vooral boeit, is hoe religieus erfgoed zoveel verhalen in zich draagt, over geschiedenis, identiteit, tradities en gemeenschap. Het is vaak erfgoed dat mensen raakt, zelfs als ze zich niet (meer) religieus noemen. Die gelaagdheid en de uitdaging om dat op een toegankelijke manier te vertalen naar een groot publiek, vind ik bijzonder inspirerend.

Hebben jullie zelf een persoonlijk verhaal dat verbonden is aan religieus erfgoed? 

S: Al van jongs af aan bezoek ik op vakantie kerken, kathedralen, kapelletjes... om er een kaarsje te gaan branden. Pas tijdens mijn stage bij PARCUM werd ik me bewust van hoe stil ik kan worden in zo een religieuze ruimte. Niet per se vanuit een gelovige beleving, maar eerder door de sfeer en de geschiedenis die zo’n plek in zich draagt. Dat moment van stilte en vertraging vind ik zo bijzonder. Het heeft me doen inzien dat religieus erfgoed niet alleen over het verleden gaat, maar ook over hoe mensen vandaag betekenis geven aan die plekken.

E: Tijdens het schrijven van mijn proefschrift ben ik twee maanden “op internaat” gegaan in een klooster. Ik had een groottante die clarisse was, waardoor ik die plek al een beetje kende. Tijdens het schrijfproces had ik nood aan stilte en structuur, en klopte ik bij haar aan. Ik kon er een kamer krijgen en werd daar heel hartelijk ontvangen door de zusters. Mijn verblijf daar bleek achteraf een van de meest bijzondere periodes van mijn doctoraat.

Zien jullie uitdagingen binnen het religieus erfgoedlandschap? 

Een belangrijke uitdaging ligt in hoe we omgaan met de verschillende betekenissen die religieus erfgoed kan hebben. Het is zelden eenduidig: dezelfde plek of hetzelfde object kan voor de ene persoon spiritueel geladen zijn, en door iemand anders vooral historisch of zelfs kritisch bekeken worden.

Die spanningsvelden maken het werk boeiend, maar vragen ook om veel nuance in hoe je verhalen brengt. Hoe zorg je ervoor dat er ruimte blijft voor verschillende perspectieven, zonder het erfgoed te vereenvoudigen of vast te zetten in één verhaal? Dat evenwicht zoeken is tegelijk een van de grootste uitdagingen en een van de meest waardevolle aspecten van het werk.