Smeden wereldwijd verenigd voor Oekraïne
Een handgesmeed kruis in een hulpkonvooi bracht de Oekraïense smid Serhii Polubotko op een idee: smeden over de hele wereld smeden elk een eigen kruis “voor vrede en hoop voor Oekraïne”. Vandaag reist de collectie van zo’n 250 kruisen door Europa en maakt ze van 24 oktober tot 15 november halt in de kerk van Oelegem.
Soms begint iets groots met een klein gebaar. In augustus 2022 vond de Oekraïense smid Serhii Polubotko tussen de hulpgoederen voor het Oekraïense leger een onverwacht geschenk: een handgesmeed kruis van zijn Slowaakse vriend en collega Daniel Miklos. Er stond een eenvoudige boodschap op: “Voor vrede en hoop voor Oekraïne.” Die woorden lieten Serhii niet meer los. Hij smeedde meteen zelf een kruis en daagde smeden over de hele wereld uit om hetzelfde te doen.
De oproep #WithLoveToUkraine sloeg aan. Vandaag telt de collectie zo'n 250 kruisen, gesmeed in bijna dertig landen: van Noorwegen tot Australië, van Chili tot Canada, en zelfs vanuit Rusland. De meeste zijn ongeveer 50 cm hoog en gemaakt van staal, soms gecombineerd met koper, brons of messing. Toch lijkt geen enkel kruis op een ander. Voor Serhii is het kruis uiteraard verbonden met het christendom, maar het betekent ook zoveel meer: een kruispunt, een ontmoetingsplek “waar verticaal en horizontaal, kosmos en aarde, het universum en het individu elkaar vinden”. Juist die eenvoudige vorm geeft elke smid de vrijheid om er een eigen verhaal in te leggen, “met warme handen en harten in hete vuren”.
Sinds de eerste tentoonstelling in een Noorse staafkerk in 2023 reizen de kruisen door Europa. Ze waren te zien in kathedralen, abdijen en musea, van Orval en Lier tot Hereford, Visby en Helsinki, en deze zomer nog in Antwerpen. Nu strijken ze neer in de kerk van Oelegem, waar je ze van 24 oktober tot 15 november kan bewonderen. Het is meer dan een kunstproject: het toont hoe hecht de internationale smedengemeenschap is, en hoe solidariteit ook een tastbare vorm kan krijgen. Want naast materiële hulp is er nood aan medeleven, en vooral aan niet-vergeten.
En misschien heb jij wel een plek waar de kruisen hun volgende halte kunnen maken? Dat kan echt overal: een kerk, een school, een gemeentehuis, een bibliotheek of een cultuurcentrum. De organisatie werkt graag samen om de kruisen met zoveel mogelijk mensen te delen. Materiaal voor de opstelling is er genoeg, en het vervoer van de kruisen is gratis. Uiteindelijk krijgen ze een vaste plek in Oekraïne zelf, als monument voor de oorlogsslachtoffers, zodra het vrede is. Tot dan blijven ze reizen, met een boodschap die even sterk is als het ijzer waaruit ze gesmeed zijn.